Ba mẹ thấp thì con có cao được không?
"Bố mẹ thấp thì con cũng thấp thôi." Đây là câu rất nhiều ba mẹ nói, rồi buông luôn chuyện chiều cao của con.
Gen chỉ là một phần
Đương nhiên con có bố mẹ cao sẽ có lợi thế hơn. Di truyền là yếu tố đầu tiên ảnh hưởng tới chiều cao. Nhưng tin vui cho những bố mẹ có chiều cao khiêm tốn: gen chỉ chiếm một phần, ở Việt Nam thường được nói là khoảng 23%. Nếu gen là thứ đã có sẵn, thì vẫn còn phần lớn còn lại nằm ở dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và môi trường, những thứ ba mẹ thay đổi được.
Con số "gen quyết định 80%" hay gặp trên mạng là kết quả nghiên cứu trên các cặp song sinh, khi môi trường sống đã gần như giống hệt nhau. Nó không có nghĩa là bố mẹ thấp thì con chỉ có thể thấp. Đọc kỹ hơn ở bài Gen quyết định bao nhiêu phần chiều cao.
Nhìn người Nhật, người Hàn
Hơn 80 năm trước, người Nhật có chiều cao trung bình thấp hơn người Việt 3-5cm. Hiện nay người Việt lại thấp hơn người Nhật 5-7cm. Gen của một dân tộc không thay đổi nhanh như thế. Cái thay đổi là cách ăn, cách ngủ, cách vận động qua từng thế hệ. Người Nhật, người Hàn, người Trung Quốc không còn đổ tại gen nữa. Tại sao chúng ta vẫn đổ tại gen?
Đừng ngại đặt mục tiêu cho con
Các gia đình mà cả bố và mẹ đều không cao thường rụt rè khi nghĩ tới chiều cao của con. Ba mẹ cứ đặt mục tiêu như một mơ ước, đặc biệt khi con còn nhỏ, vì con còn rất nhiều thời gian.
Cũng hãy nghĩ xa một chút. Con trai bây giờ 6 tuổi thì phải tới khoảng năm 2040 mới 20 tuổi. Chuẩn chiều cao của người trưởng thành năm 2040, 2050 chắc chắn sẽ khác bây giờ.
Có mục tiêu thì có kế hoạch
- Biết con đang ở đâu: đo đúng cách, so với chuẩn theo tháng tuổi, hoặc xem phác đồ dự đoán chiều cao tại DDCC.vn.
- Đặt mục tiêu: ba mẹ mong con trưởng thành cao bao nhiêu, so với mức dự đoán thì cần cải thiện bao nhiêu.
- Chia nhỏ theo từng năm: với con còn nhỏ, chỉ cần mỗi năm nhỉnh hơn khoảng 1cm so với mức tăng trưởng thông thường của chính con, qua nhiều năm sẽ thành khác biệt lớn. Với con sắp dậy thì, cần dồn sức vào năm đỉnh tăng trưởng. Xem thêm Các giai đoạn vàng phát triển chiều cao.
- Theo dõi đều: đo mỗi tháng, điều chỉnh giấc ngủ, vận động, dinh dưỡng theo kết quả.
Tốt số 1 là từ trong bụng mẹ, tốt số 2 là ngay bây giờ.
Theo Cẩm nang phát triển chiều cao cho con, Midu. Mỗi trẻ một khác, kết quả phụ thuộc vào cả quá trình chăm sóc, không có con số cam kết.
